Audycja z 28.06.1959 roku poświęcona obecności motywów historycznych w twórczości Jana Matejki [1838-1893], malarza, twórcy obrazów historycznych i batalistycznych. Zawiera:
1. rozmowę Marii Ballod z doktorem Władysławem Juszczakiem, historykiem sztuki na temat:
- znajomości historii przez Jana Matejkę
- nieobecności w malarstwie polskim nurtu impresjonistycznego
- roli Krakowa w kształtowaniu gustu malarskiego w czasach Matejki
- recepcji malarstwa Jana Matejki
- opinii Władysława Strzemińskiego o „Bitwie pod Grunwaldem”
- inspiracji romantycznych w malarstwie Matejki
- opinii Stanisława Witkiewicza o malarstwie Matejki
- przyszłej recepcji twórczości malarza
2. fragmenty tekstów czyta Włodzimierz Nowakowski:
- Romantyzm i historia, Maria Janion, Maria Żmigrodzka
- Twórczość, wydania 9-12, rok 1978, Jerzy Wolff
- Twórczość, wydania 10-12, rok 1978, Jerzy Wolff.