INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Genowefa Brzostowska z Ogińskich     

Genowefa Brzostowska z Ogińskich  

 
 
brak danych - 1736
Biogram został opublikowany w 1937 r. w III tomie Polskiego Słownika Biograficznego.


 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Brzostowska Genowefa z Ogińskich, kasztelanowa połocka, była córką Józefa Tadeusza, wojewody trockiego (zm. w grudniu 1736) i Anny z Wiśniowieckich, hetmanówny w. litewskiej. Urodzona ok. r. 1725, odebrała w domu w otoczeniu 4 sióstr przeciętne, sądząc z późniejszych listów, wychowanie, nie okazywała też wybitniejszej indywidualności politycznej w pierwszym okresie życia, po ślubie (25 II 1743) z Adamem B-im, starostą daugowskim, (od r. 1758 kaszt. połockim), z którym przesiadywała w Daugach (na Litwie) czy w Białozorce (na Wołyniu), wychowując czterech synów: Aleksandra, Jana, Michała i Ksawerego. 3 V 1749 r. otrzymała od Marii Teresy odznakę Krzyża gwiaździstego. Oboje B-cy skłaniali się ku partii dworsko-radziwiłłowskiej. Dopiero kiedy kasztelan zbliżył się z Adamem Krasińskim (1763), ona też uległa urokowi mądrego biskupa-patrioty, i to tak dalece, że zapałała doń głęboką namiętną miłością. Odegrała ważną rolę jako posłanka Krasińskiego i konfederatów barskich w Dreźnie 1770–1772. Zdobywszy całkowite zaufanie elektorowej wdowy, Marii Antonii Walpurgis, wpływała na politykę saską, zwalczana przez ministra Sackena oraz dyplomatów rosyjskich i angielskich, a popierana przez francuskich, którzy z nią razem inspirowali M. Antonię, a pośrednio elektora Fryderyka Augusta w duchu polityki Krasińskiego: chciano wprowadzić na tron polski Sasa, ale koniecznie wbrew Rosji, przy poparciu Barzan, a bez ostrej walki z Czartoryskimi. B. mieszkała w domu Fr. Ponceta, wolnomularza i powiernika elektorowej. Przeceniając swe znaczenie, pisywała górnym stylem do takich nawet powag, jak kanclerz Kaunitz. Porażkę brata, Michała Ogińskiego, pod Stołowiczami odczuła boleśnie jako klęskę narodową i hańbę rodzinną (1771); jednak, mimo ciężkich cierpień duchowych i fizycznych (podagra), nie chciała opuszczać beznadziejnej placówki. W r. 1772 udała się z powrotem do Polski z wielkim żalem, »dogadzając w tym szczególnie woli męża, mieszkającego w Byczynie na Śląsku Pruskim, który, narzekając zawsze, że dla jej intryg nieszczęśliwy, pozbawił ją środków na mieszkanie w Saksonii«. Musiała wtedy prosić o łaskę Katarzynę II, co zresztą uczyniła z godnością. Wnet po rozbiorze widzimy ją znów w Dreźnie (1775) jako zapaloną zwolenniczkę »Castriotta«, tj. Stefana Zannowicza, dalmackiego awanturnika i duchowidza, który, udając pretendenta do tronu albańskiego i potomka Skanderbega, mistyfikował śmietankę dworską w Dreźnie i Berlinie, w tej liczbie następcę tronu pruskiego Fryderyka Wilhelma. Z Berlina w r. 1776 B. tajemniczo polecała oszusta K. Radziwiłłowi, Ogińskiemu i Stan. Augustowi, z którego polityką już przedtem pogodziła się zupełnie: tak przyłożyła ona ręki do wytworzenia w pewnych kołach magnackich orientacji pruskiej, która zapanuje na sejmie czteroletnim. Około tego czasu B-a wróciła na Litwę i osiadła na wsi, wyleczona z dawnych ambicji, przywiązana do rodziny, czego dowiodła, gdy w r. 1779 wstawiała się do Radziwiłłów za ich bankrutującym dłużnikiem a swoim szwagrem, Michałem B-im, wmawiając, jakoby ten prześladowca księcia Panie Kochanku w r. 1764 »to dopełniać musiał, od czego w sercu swym czuł wstręt gwałtowny«. Umarła, o ile wiadomo, w r. 1792. W pamięci Kurlandczyka K. H. Heykinga zapisała się jako »hic mulier«, o manierach nieco szorstkich, ale o duszy szlachetnej, »republikańskiej«. Poncet nazywał ją »duszą konfederacji«.

 

Konopczyński Wł., Konfederacja Barska, I, W. 1936; tenże, Z pamiętnika konfederatki T. Sapieżyny, Lw. 1914; Heyking, Aus Polens u. Kurlands letzten Tagen, Berlin 1897, 105; Matuszewicz, Pamiętniki, W. 1816, I 173; Mirko Breyer, Antun conte Zanović i njegovi sinovi, Zagreb 1928, 50–1 (por. naszą recenzję w »Kwart. Hist.«); Estr. XIII, XXIII, XXX; Herbarz J. Wolffa, rp. B. Kras. 3653. Relacje francuskie, rosyjskie i angielskie z Drezna w archiwach tych państw; Listy B-j do A. Krasińskiego (nader charakterystyczne) w B. Czart. 836 sq i 941 sq; do St. Augusta w B. Cz. 656, 699; do Radziwiłłów w Arch. Ord. Nieświeskiej; list do Poniatowskiego z r. 1776 w posiad. Stan. Wasylewskiego.

Władysław Konopczyński

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Jan III Sobieski

1629-08-17 - 1696-06-17
król Polski
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Andrzej Olszowski h. Prus

1621-01-27 - 1677-08-29
prymas
 

Jan Mier h. własnego

1 poł. XVIII w. - 1790-08-06
poseł na sejmy
 

Andrzej Mokronowski h. Bogoria

1713-10-25 - 1784-06-14
generał
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.