INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Gustaw Raszewski     

Gustaw Raszewski  

 
 
1857-09-26 - 1931-03-13  
Biogram został opublikowany w 1987 r. w XXX tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Raszewski Gustaw (1857–1931), ziemianin, patron kółek rolniczych w Wielkopolsce. Ur. 26 IX w Jasieniu koło Kościana, był synem Ignacego, ziemianina, generalnego radcy Ziemstwa Kredytowego w Poznaniu, i Józefy z Koczorowskich, bratem Kazimierza (zob.).

R. ukończył Gimnazjum Św. Marii Magdaleny w Poznaniu. W l. 1877–82 studiował rolnictwo na uniwersytetach w Halle i Monachium. Po skończeniu studiów odbył praktykę we wzorowych majątkach wielkopolskich pełniąc jednocześnie obowiązki zarządcy Jasienia. Majątek ten przejął po ojcu na własność w r. 1889. Przeprowadził meliorację, zbudował kolejkę polną łączącą Jasień ze stacją w Oborzyskach Starych, a także drogę i nowe zabudowania gospodarcze. Dzięki temu w ciągu kilkunastu lat postawił gospodarstwo na wysokim poziomie. Majątek, liczący w r. 1929 395 ha, obejmował plantację buraków, uprawy zboża i ziemniaków, hodowlę bydła rasy czarno-białej i świń rasy Yorkshire oraz stadninę koni remontowych, i należał do przodujących w Wielkopolsce. R. znany był jako publicysta rolniczy, drukował wiele artykułów w prasie fachowej.

R. był popularny wśród okolicznych rolników, wybierany do różnych urzędów. M. in. był prezesem rady nadzorczej Tow. Akcyjnego «Gleba» w Kościanie i spółdzielni «Rolnik» w Czempiniu. Od młodości związany z ruchem kółek rolniczych i włościańskich w Wielkopolsce, przez wiele lat pełnił funkcję prezesa kółka w Kościanie, z której zrezygnował we wrześniu 1901 w związku z wyborem na wicepatrona kółek na powiaty: kościański i śmigielski. Po ustąpieniu Józefa Chłapowskiego 10 XI 1910 R. wybrany został przez walne zebranie prezesów i delegatów na patrona wielkopolskich kółek rolniczo-włościańskich. Wraz z Leonem Plucińskim, Tadeuszem Szułdrzyńskim i Kazimierzem Brownsfordem opracował nowe zasady organizacyjne i programowe kółek. W maju 1911 powstał na tej podstawie Związek Poznańskich Kółek Rolniczych pod kierownictwem sześcioosobowego patronatu z R-m na czele. W ramach Związku wyodrębniono 10 wydziałów fachowych. Pod patronatem R-ego organizacja rozwinęła się, odgrywając poważną rolę nie tylko gospodarczą, ale i narodową. Nasilono pracę oświatową, lustracje gospodarstw i wystawy rolnicze, które konsolidowały całe rolnictwo polskie regionu. W r. 1913 Związek obejmował 395 kółek, przy czym w ok. stu prezesami byli chłopi. Podczas pierwszej wojny światowej władze niemieckie przejściowo zakazały zebrań kółek, a mobilizacja osłabiła intensywność działań. W listopadzie 1918 R. wezwał organizację kółek do włączenia się w budowę niepodległej Polski. W rezultacie działacze kółek, w tym wielu chłopów, zaczęli obejmować funkcje w Radach Ludowych, a podczas powstania wielkopolskiego – w oddziałach powstańczych i w Straży Ludowej.

W marcu 1920 R. złożył urząd patrona na ręce K. Brownsforda. Sam objął stanowisko pierwszego polskiego starosty pow. kościańskiego, które sprawował do r. 1923. W tej roli przeorganizował administrację powiatu. Dn. 6 II 1923 wybrano go na prezydenta Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Urząd ten pełnił do 30 VI 1924. Później uczestniczył też w pracach sekcji hodowlanej Izby. Ze względu na wiek i stan zdrowia stopniowo wycofywał się z działalności publicznej zajmując się głównie gospodarstwem w Jasieniu. Zmarł tam 13 III 1931. Pochowany został w Oborzyskach Starych. Odznaczony był Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta. Dla uczczenia pamięci R-ego utworzono fundusz stypendialny jego imienia przy szkole rolniczej w Środzie, przeznaczony dla młodzieży włościańskiej.

R. żonaty był z Teodorą z Moszczeńskich z którą miał siedmioro dzieci: Zofię, Teodora, poległego w r. 1919 w powstaniu wielkopolskim, Antoninę, Ignacego, Kazimierza, Józefa i Helenę.

 

Wpol. Słown. Biogr. (S. Leitgeber); – Jakóbczyk W., Wielkopolskie kółka rolnicze 1866–1939, P. 1982 s. 12, 25; Kowalski N., Gustaw Raszewski 1857–1931, „Przew. Katol.” 1985 nr 21 (fot); Księga jubileuszowa wydana w 50-tą rocznicę założenia Centralnego Towarzystwa Gospodarczego w Wielkim Księstwie Poznańskim 1861–1911, P. 1911 s. 216 (fot.); Księga pamiątkowa Związku Poznańskich Kółek Rolniczych… 1866–1926, P. 1926 s. 42, 64 (fot.); Złota księga ziemiaństwa polskiego. Wielkopolska, P. 1929; Żychliński, Kronika rodzin, s. 370; – Księga adresowa obywateli ziemskich RP, Wielkopolska i Pomorze [b. m. w.] 1923; Rocznik Kółek Rolniczo-Włościańskich w Wielkim Księstwie Poznańskim 1900–1910; Rocznik Wielkopolskiej Izby Rolniczej w Poznaniu za rok 1924, P. 1925 s. 1; – „Gaz. Roln.” 1931 nr 20 s. 977; „Kur. Pozn.” 1931 nr 116, 120, 122; – Informacje rodziny.

Wojciech Roszkowski

 

 
 

Powiązane zdjęcia

   
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.