INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Karol Młodnicki     

Karol Młodnicki  

 
 
1835-09-27 - 1900-03-01
Biogram został opublikowany w 1976 r. w XXI tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Młodnicki Karol (1835–1900), malarz i nauczyciel rysunku. Ur. 27 IX w Daszawie koło Stryja (miejsce urodzenia w dotychczasowej literaturze było nie znane, a rok podawano błędnie), był synem Ignacego i Karoliny Wiktorii z Komarnickich. Ojciec M-ego, prawnik, pracował naprzód w kancelarii komornika Feliksa Kremarskiego, potem był sędzią w Daszawie i Skolem oraz właścicielem połowy podgórskiej wioski Pobuk nad Stryjem. Dzieciństwo spędził M. w Daszawie, do szkół chodził początkowo zapewne w Skolem lub Bolechowie, wcześnie objawiając uzdolnienia rysunkowe i malarskie (rysował karykatury nauczycieli, malował miniaturowe martwe natury). W r. 1855 uczył się w Stryju; pierwsze systematyczne lekcje w zakresie rysunku i malarstwa pobierał we Lwowie u Jana Maszkowskiego. Dzięki Teofilowi Pietruskiemu, a zwłaszcza Mieczysławowi Darowskiemu wyjechał w kwietniu 1857 wraz z Marcelim Maszkowskim do Monachium. W l. 1857–61 studiował w tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych przez jeden rok rysunek pod kierunkiem prof. Hiltenspergera oraz estetykę i historię sztuki u Maurycego Carriere’a, skąd przeszedł do pracowni malarstwa K. Pilottiego, M. Schwinda, W. Kaulbacha. Po studiach w Monachium pracował w l. 1861–3 pod kierunkiem L. Cognieta w Paryżu, a także był w Lipsku i Dreźnie. Wróciwszy do kraju osiadł we Lwowie, przebywał również u rodziców w Mikołajowie.

Utrzymywał M. w tym czasie kontakty koleżeńskie z wieloma lwowskimi artystami, jak Konstanty Dzbański, Parys Filippi, Andrzej Grabowski, Konstanty Macewicz, Aleksander Raczyński i Franciszek Tepa, które przetrwały długie lata; szczególne znaczenie miała dla M-ego przyjaźń z J. Matejką. Był także w bliskiej przyjaźni z Arturem Grottgerem. W r. 1868, po sprowadzeniu zwłok Grottgera do Lwowa, brał udział w przygotowaniach do pogrzebu, m. in. wykonał z jego dzieł kopie, którymi udekorowano katafalk podczas uroczystości żałobnych w kościele Bernardynów. W r. 1870 otrzymał stypendium ministerstwa oświaty na dalsze kształcenie za granicą; dn. 28 I 1871 poślubił narzeczoną Grottgera Wandę Monné, tworząc z nią wspólny dom-muzeum grottgerowskich pamiątek, stanowiący miejsce spotkań artystów, literatów i patriotów. Bywali tam prócz wspomnianych kolegów: Adam Chmielowski, Florian Cynk, Henryk Rodakowski, Władysław Bełza, Kornel Ujejski, Platon Kostecki, Agaton Giller, Mieczysław Darowski, Józef Kajetan Janowski i in. W r. 1871 zaczął M. uczyć rysunku w trzech gimnazjach lwowskich (m. in. także w męskim Seminarium Nauczycielskim we Lwowie), wykonywał również portrety na zamówienie i udzielał prywatnych lekcji. W r. 1883 został wybrany do zarządu lwowskiego koła literacko-artystycznego, a w r. 1885 dzięki jego staraniom postawiono pomnik A. Grottgera w kościele Dominikanów. Był także współzałożycielem i długoletnim kierownikiem, potem wiceprezesem Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych (TPSP) we Lwowie oraz jednym z głównych organizatorów, obok Jana Bołoz-Antoniewicza, Powszechnej Wystawy Krajowej w r. 1894. Zasiadał też w r. 1897 w jury konkursu na pomnik Aleksandra Fredry we Lwowie.

Jako malarz pozostawał M. głównie w kręgu oddziaływania twórczości A. Grottgera, a także J. Matejki; posługiwał się techniką olejną, akwarelą, rysował kredką, ołówkiem, tuszem, sepią. Z dzieł jego należy wymienić portrety: ojca Ignacego Młodnickiego, K. Maszkowskiego (oba 1857), Franciszka Smolki (1861), Seweryna Goszczyńskiego, Tadeusza Żulińskiego, Karola Monné, liczne wizerunki własne i Wandy Monné; kompozycje historyczne: Kościuszko jako chłop przekradający się w lesie do Polski (ok. 1859), Maryna Mniszchówna grzebiąca swe umarłe dziecko, Dantyszek siedzący na grobie (ok. 1868), Śmierć Kopernika (1890); sceny rodzajowe: Targ w Czerniowcach, Wyszła Filis do ogrodu; studia i szkice wieśniaków, Żydów, typów huculskich oraz widoki architektoniczne i pejzażowe (Pałac w Żurawnie, Wały Hetmańskie we Lwowie, Sosna Grottgera w Dyniskach, Wysoki Zamek, Grobowiec Grottgera, Żegiestów). M. wykonywał (najczęściej w listach z Monachium) humorystyczne rysunki okolicznościowe i portreciki (Pożegnanie przed hotelem Maulick w Monachium, Spotkanie pięknej nieznajomej, Kaulbach i Hildensperger [!]), a także ilustracje do „Marii” A. Malczewskiego, „Balladyny” J. Słowackiego, „Tłumaczeń Szopena” K. Ujejskiego, „Pana Tadeusza” A. Mickiewicza oraz przeniósł na deskę drzeworytnicza liczne rysunki Grottgera i Rodakowskiego. Wiele prac własnych zamieścił M. w czasopismach „Postęp”, „Strzecha”, „Tygodnik Illustrowany”, „Kłosy”, „Mrówka”, „Ognisko Domowe”, „Towarzysz Dzieci”, „Różowe Domino”. Wystawiał w TPSP w Krakowie w l. 1858–66, we Lwowie w l. 1868–73, 1875, 1885, 1887, 1894 i na powszechnej wystawie światowej w Wiedniu w r. 1873. Prace M-ego znajdują się w Bibliotece Ossolineum we Wrocławiu (8 rysunków) i w posiadaniu rodziny (portrety, autoportrety, Śmierć Kopernika), w Muzeum Narodowym w Krakowie (9 rysunków), zaś jeden był w zbiorach Tow. Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Chory od r. 1893, zmarł M. na serce 1 III 1900 we Lwowie, w willi Wolskich «Zaświecie» przy ul. Cytadeli 5; pochowany został w grobie rodzinnym na cmentarzu Łyczakowskim. W pamięci współczesnych pozostał M. jako człowiek towarzyski, wyróżniający się przymiotami charakteru i umysłu, o ujmującym humorze.

Z małżeństwa z Wandą Monné Młodnicką (zob.) miał czworo dzieci: Marylę (1873–1930), po mężu Wolską, poetkę i malarkę amatorkę, Adama Salwatora (1877–1941), inżyniera mechanika, oraz Wandę i Bolesława, zmarłych w dzieciństwie.

 

Autoportret z „Geniuszem opiekuńczym” rysunek ołówkiem (1859) w B. Ossol. we Wr.; Trzy Autoportrety (akwarela 1856, rysunek ołówkiem 1859, rysunek kredką 1876) w posiadaniu rodziny we Wr.; Autokarykatura (rysunek piórem) w Muz. Narod. w Kr.; Portret M-ego M. Maszkowskiego dawniej w Muz. Narod. w Kr.; Fot. autoportretu z r. 1858 w B. Ossol.; Fot. z r. 1899 w posiadaniu rodziny; – Grajewski, Bibliografia ilustracji; W. Enc. Ilustr.; Swieykowski, Pam. Tow. Przyj. Sztuk Pięknych; Thieme–Becker, Lexikon d. Künstler; Antoniewicz Bołoz J., Katalog wystawy sztuki polskiej 1764–1886, Lw. 1894; Radojewski M., Rysunki i akwarele artystów polskich XVII–XX w. Katalog, Wr. 1969; – Mycielski J., Sto lat dziejów malarstwa w Polsce, Kr. 1896; Sierotwiński S., Maryla Wolska. Środowisko, życie, twórczość, Wr. 1963; – Arthur i Wanda. Dzieje miłości Arthura Grottgera i Wandy Monné. Listy – pamiętniki, Medyka–Lw. 1928 (2 fot.); Orzeszkowa E., Listy, W. 1938 II cz. 2; Wolska M., Obertyńska B., Wspomnienia, W. 1974 (Autoportret, rys., M. Maszkowski, Portret M-ego, rys. 5 fot.); – Nekrologi z r. 1900: „Gaz. Narod.” nr 61 s. 2, „Tyg. Ilustr.” I nr 11 s. 205 (fot.), „Wiad. Artyst.” nr 6 s. 71 (fot.); – Arch. Uniw. Wrocł.: Domański M., Franciszek Tepa i jego dzieła, (Praca doktorska, Wr. 1973 mszp.); B. Jag.: rkp. 4953 (list M-ego z r. 1880); B. Ossol.: rkp. 6516/II (list z r. 1857), 6521/II (2 listy z r. 1858, autoportret z kolegami, rys. tusz sepia), 7478/I (6 listów do TPSP we Lw.); IS PAN: Materiały Słownika Artystów; – Materiały w posiadaniu rodziny we Wr.: Genealogia Młodnickich, Testimonium baptismi i Klepsydra M-ego.

Michał Domański

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 

Emil Erwin Zegadłowicz

1888-07-20 - 1941-02-24
poeta
 

Julian Leopold Ochorowicz

1850-02-23 - 1917-05-01
psycholog
 

Hipolit Jan Gliwic

1878-03-23 - 1943-04-10
dyplomata
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Stefan Mazurkiewicz

1888-09-25 - 1945-06-19
matematyk
 

Karol Różycki

1789-11-05 - 1870-09-12
pułkownik
 

Stanisław Stroński

1882-08-18 - 1955-10-30
romanista
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.