INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Leonard Okołów-Podhorski  

 
 
1891-12-21 - 1957-01-04  
Biogram został opublikowany w 1978 r. w XXIII tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Okołów-Podhorski Leonard, krypt. Elpe, L.P.-O. (1891–1957), poeta, tłumacz. Ur. 21 XII w majątku Rym (pow. słucki) w rodzinie ziemiańskiej, był synem Jana, od r. 1921 pracownika samorządowego, który uprawiał także poezję, oraz Stefanii z Babickich. Początkowe nauki pobierał w domu; w l. 1906–9 uczęszczał do gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie. Maturę uzyskał w gimnazjum rządowym w Parnawie na Łotwie. Początki twórczości literackiej O-owa-P-ego przypadły na okres pobytu w szkole. Zadebiutował w r. 1911 wierszem Z cyklu: „O zachodzie”, ogłoszonym w „Świecie” (nr 45). W r. n. opublikował tomik wierszy pełnych jeszcze naiwności, pt. Słoneczny śmiech (Lw.), na którym wyraźnie zaciążyły wpływy poezji K. Balmonta i A. Błoka oraz wzorce poetyckie Młodej Polski. (Swoje pierwsze utwory podpisywał nazwiskiem rodowym Okołów, do którego dołączył później przydomek Podhorski). W r. 1912 rozpoczął studia polonistyczne na Uniw. Lwow., przerwane wybuchem pierwszej wojny światowej. Powołany do wojska rosyjskiego, przebywał kolejno w Nieświeżu, Nowousieńsku, a w r. 1917 w Bobrujsku, gdzie wstąpił do I Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego. Po rozwiązaniu Korpusu przeniósł się do Warszawy (1918) jako oficer pułku «Dzieci Warszawy». Po wystąpieniu z wojska w r. 1922 zamieszkał na stałe w Warszawie; do r. 1939 pracował w Zarządzie Miejskim jako kierownik wydziału kulturalnego.

Na l. 1923–4 przypadał najbujniejszy rozwój twórczości poetyckiej O-owa-P-ego; powstały wówczas jego najlepsze wiersze, które publikował w czasopismach warszawskich (m. in. w „Bluszczu”, „Gospodzie Poetów”, „Kur. Pol.”, „Skamandrze”, „Tyg. Ilustr.”, „Wiad. Liter.”), a następnie zebrał w dwóch zbiorkach: Droga do Emaus (W. 1923), odznaczającym się dużą zwartością kompozycyjną i siłą wyrazu, oraz Białoruś (Wil. 1924) – cyklu wierszy poświęconych ziemi nowogródzkiej, nasyconych kolorytem lokalnym, pełnym melancholii i tęsknoty. Obydwa tomiki cechowała dojrzałość i samodzielność artystyczna. Zbliżony do poetów z grupy «Skamandra» (z pismem tej grupy „Skamandrem” współpracował od r. 1921), zachował jednak stanowisko odrębne. Na łamach „Skamandra” publikował oprócz wielu utworów poetyckich także kilka umiarkowanie nowatorskich artykułów na temat teorii wiersza (O rymowaniu, 1925, W obronie nowych rymów 1926 i in.). Znana też była jego polemika z Kazimierzem Nitschem jako autorem artykułów „O nowych rymach” oraz „O rymach głębokich i niezupełnych”. Zainteresowania problemami teorii wiersza wykazywał i w latach późniejszych (esej Zagadnienie rymowanek (Reimwörter) druk. w: „Prace ofiarowane K. Wóycickiemu”, Wil. 1937).

Oryginalna twórczość poetycka stanowiła wprawdzie ważną, ale stosunkowo niewielką część dorobku pisarskiego O-owa-P-ego, natomiast przekłady z języków obcych, przede wszystkim z rosyjskiego, zajmowały bardzo istotne miejsce w całokształcie jego prac literackich. «Był tłumaczem o wielkiej kulturze poetyckiej, o znakomitym wyczuciu melodyki wiersza, emocjonalnej jego tonacji» (S. Pollak). Od r. 1920 tłumaczył poezje symbolistów rosyjskich: A. Błoka, K. Balmonta, W. Briusowa, S. Jesienina, A. Achmatowej i in., i publikował je najczęściej w czasopismach („Bluszcz”, „Kur. Pol.”, „Naród”). Przekłady te należały do najwybitniejszych osiągnięć pisarskich O-owa-P-ego. W r. 1923 opracował (wspólnie z Wacławem Denhoffem-Czarnockim) antologię pt. „Nowa liryka rosyjska”, w której zamieścił kilkanaście tłumaczeń własnych. Ukazanie się antologii odegrało ważną rolę w historii recepcji poezji rosyjskiej w Polsce. O.-P. tłumaczył również prozę rosyjską (W. Ropszyn, tj. B. Sawinkow: „Koń wrony”, wspólnie z J. Śnieżko-Peretiatkowiczem, W. 1925; W. Czajkin: „W krainie czarownej baśni”, W. 1928; M. Gumilow: „Słodycze doczesnej miłości”, wspólnie z Hanną Skarbek-Peretiatkowiczową, W. 1929), w rękopisie pozostał przekład sztuki M. Arcybaszewa pt. „Wrogowie” oraz L. Sabaniejewa „Historii muzyki rosyjskiej” (tłum. w l. 1924–8).

Po r. 1929 twórczość O-owa-P-ego uległa zahamowaniu, powstawały jeszcze pojedyncze wiersze (do r. 1939 napisał ich ponad dwadzieścia), ale jego zainteresowania skoncentrowały się głównie na badaniu realiów związanych z życiem i twórczością A. Mickiewicza. Systematycznie, z wielką dociekliwością i pasją penetrował archiwa, odczytywał na nowo dokumenty, uzyskując w ten sposób imponujący materiał. Rezultaty poszukiwań archiwalnych owocowały w postaci artykułów (np. Nieznane pamiątki Mickiewicza, Zagadka „Pana Tadeusza”, Mickiewicz w Solecznikach Wielkich, Pierwowzór Sędziego z „Pana Tadeusza”). W l. 1929–39 ogłosił kilkadziesiąt artykułów (m. in. w: „Kur. Warsz.”, „Ruchu Liter.”, „Tyg. Ilustr.”, „Wiad. Liter.”). Okres okupacji przeżył O.-P. w Warszawie, zajmując się pracą literacką: kontynuował badania mickiewiczowskie, kompletował materiały i notatki (zniszczone w r. 1944) do przyszłych studiów monograficznych, pisał też poezje, które weszły w skład nie opublikowanego tomu Księżyc nad Wolbromiem (część jego tylko znalazła się w wydaniu pośmiertnym z r. 1960).

Po wojnie O.-P. zamieszkał w Brwinowie, następnie w Warszawie, podejmując swe dawne zainteresowania: badanie realiów mickiewiczowskich i pracę przekładową. Od r. 1945 był członkiem Komitetu Redakcyjnego Narodowego Wydania „Dzieł” A. Mickiewicza, w l. 1952–4 współpracował z Instytutem Badań Literackich; na jego zlecenie przygotował rozprawę pt. Ksiądz z Cyryna („Pam. Liter.” 1954) oraz zebrał materiały do „Słownika realiów Mickiewiczowskich”. W r. 1955 został dyrektorem Muzeum im. A. Mickiewicza. W l. 1952 i 1955 opublikował dwa tomy esejów i artykułów pt. Realia mickiewiczowskie (W.), w których zgromadził plon swych badań; nie były to dosłowne przedruki z czasopism, ale artykuły poszerzone i zweryfikowane zgodnie ze stanem badań. Niektóre hipotezy i wnioski przedstawione w Realiach, chociaż stawiane dość ostrożnie, budziły sprzeciw (S. Pigoń), zarzucano O-owi-P-emu hołdowanie biografizmowi, psychologizmowi (B. Mamoń); uznawano jednak zawsze jego ogromny wkład w dziedzinę badań nad Mickiewiczem. Zapowiedziany tom trzeci Realiów nie ukazał się. W okresie powojennym O.-P. kontynuował, rozwinął i znacznie wzbogacił działalność przekładową. Tłumaczył nie tylko symbolistów, ale poezje A. Puszkina, M. Lermontowa, W. Żukowskiego, W. Ogarewa, S. Szczipaczowa, opowiadania I. Turgieniewa, W. Korolenki, G. Skriebickiego. Przekłady drukował w wyborach poezji czy prozy tych pisarzy oraz w czasopismach równocześnie z własną poezją oryginalną (w l. 1946–57 m. in. w: „Kamenie”, „Nowej Kulturze”, „Przyjaźni”, „Kulturze i Życiu”, „Twórczości”, „Tyg. Powsz.”, „Życiu Liter.”) i antologiach (np. w: „Dwa wieki poezji rosyjskiej”, W. 1947, wyd. 3. 1954, „Nowela rosyjska XIX w.”, W. 1955). Od r. 1945 był O.-P. członkiem Związku Literatów Polskich. W r. 1956 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 4 I 1957 w Warszawie po długiej, ciężkiej chorobie i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim.

O.-P. był żonaty z Elżbietą z domu Ułanow (zginęła podczas nalotu bombowego w Warszawie we wrześniu 1944); ich córka Izabela (ur. 1918) zmarła w Warszawie w r. 1945.

 

Nowy Korbut (Słownik Pisarzy); Pol. Bibliogr. Liter. za l. 1944/5 i n.; „Enc. Współcz.” 1957 nr 2; W. Enc. Powsz. (PWN); Łoza, Czy wiesz, kto to jest?; Peretiatkowicz–Sobeski, Współcz. kultura pol.; – [Bieńkowski Z.] zb., L. Podhorski-Okołów, „Twórczość” 1957 s. 2; Brandstaetter R., O zapomnianym świetnym poecie, „Nowy Dzien.” 1927 nr 294; Czachowski K., Obraz współczesnej literatury polskiej 1884–1934, Lw. 1936 III; [Danilewiczowa M.] Szperacz, Zgon L. P-ego-O-owa. „Wiadomości” (Londyn) 1957 nr 26; Grzegorczyk P., L. Podhorski-Okołów, „Kult. i Społ.” 1958 z. 3; Meloch K., L. Podhorski-Okołów, „Przegl. Human.” 1957 nr 1; [Podhorska-Okołów S.] S.P.O., Zgon poety i znawcy Mickiewicza, „Expres Wieczorny” 1957 nr 8; Pollak S., L. Podhorski-Okołów, „Nowa Kult.” 1957 nr 2; tenże, Wstęp do: Podhorski-Okołów L., Wybór poezji, W. 1960; Pszczołowska L., Rym, Wr. 1972 (Poetyka. Zarys encyklopedyczny. Dział III, t. 2 cz. 2 s. 1); Rużyło-Pawłowska J., L. Podhorski-Okołów, „Pam. Liter.” 1957 z. 2 (fot.); Zgon L.P-ego-O-owa, „Życie Warsz.” 1957 nr 5; Zmarł L. Podhorski-Okołów, „Życie Liter.” 1957 nr 3; – Hertz P., Zbiór poetów polskich XIX w., W. 1967–75 ks. 5, 6; – Rec. Realiów: „Dziś i Jutro” 1953 nr 6 (B. Mamoń), „Życie Liter.” 1956 nr 5 (S. Pigoń); – Arch. Zw. Literatów Pol.; IBL PAN: Archiwum „Nowego Korbuta” (Słownik Pisarzy), Kartoteka bibliograficzna.

Cecylia Gajkowska

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 
 
 

Aleksander Mogilnicki

1875-04-16 - 1956-09-01
adwokat
 

Jan Kucharzewski

1876-05-27 - 1952-07-04
historyk
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.