INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Saturnin Osiński  

 
 
Biogram został opublikowany w 1979 r. w XXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Osiński Saturnin (1879–1947), działacz niepodległościowy, samorządowy i polityczny, senator RP. Ur. 7 IV w Warszawie. Tu uczęszczał do szkoły średniej, lecz jej nie ukończył z przyczyn natury politycznej. Od r. 1897 przebywał na emigracji w Szwajcarii; w Genewie należał do Tow. Młodzieży Postępowej i Tow. Emigracyjnego. Przed pierwszą wojną światową wrócił do kraju i zamieszkał w Lublinie. Związał się tu z organizacjami niepodległościowymi. Działał zwłaszcza w Komitecie Wykonawczym Zjednoczonych Stronnictw Niepodległościowych Ziemi Lubelskiej, powstałym w grudniu 1914. Należał również do grupy kierowniczej Wydziału Narodowego Lubelskiego, reprezentacji politycznej organizacji niepodległościowych, działającej w l. 1915–17 w części Król. Pol. okupowanego przez Austro-Węgry. W okresie pierwszej wojny światowej był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Działał również w zatwierdzonym w październiku 1916 przez władze austriackie Tow. Gimnastycznym «Sokół Polski», w którym początkowo wpływy polityczne piłsudczyków były większe niż narodowych demokratów. O. starał się wraz z Juliuszem Poniatowskim pozyskać członków Towarzystwa (w r. 1918 liczyło samych tylko przeszkolonych wojskowo sokołów stukilkudziesięciu) dla koncepcji politycznych Piłsudskiego; prowadził w Towarzystwie m. in. polemiki z działaczem pasywistycznego Zjednoczenia Narodowego Ryszardem Wojdalińskim. W kolejnych trzech kadencjach O. był wybierany do Zarządu Towarzystwa: 21 X 1916 – jako zastępca prezesa, 17 III 1917 – członek Zarządu bez przydziału funkcji, 28 III 1918 – zastępca skarbnika. O., wraz m. in. z Przemysławem Podgórskim, zabiegał także o wpływy piłsudczyków w Klubie Mieszczańskim, działającym po zatwierdzeniu statutu we wrześniu 1916 przez władze okupacyjne głównie wśród inteligencji i kupców Lublina. Stowarzyszenie Kupców Polskich Oddział w Lublinie wybrało O-ego na Zgromadzeniu Kupców m. Lublina w skład Komitetu Redakcyjnego swego organu prasowego, dwutygodnika „Przegląd Handlowy”. O. pełnił funkcję jego redaktora w pierwszym etapie przed przerwą w wydawaniu pisma – od 15 VIII do 15 IX 1919.

Ważne miejsce w życiu O-ego zajmowała działalność samorządowa oraz praca w stowarzyszeniach pracowniczych i w spółdzielczości. W pierwszej kadencji Rady Miejskiej m. Lublina (1916–18), stanowiącej w latach wojny namiastkę lokalnego parlamentu i rządu, był jej wyróżniającym się aktywnością radnym, wybrany z drugiej kurii kupców i przemysłowców. Nie później jak od 9 IV 1922 do 1 XII 1927 był szefem Wydziału Opieki Społecznej Magistratu m. Lublina. Za szefostwa O-ego Wydział ten, będący pod dużymi wpływami radnych z Polskiej Partii Socjalistycznej, mimo iż w Radzie III kadencji przewagę mieli przedstawiciele prawicy społecznej, wyróżniał się aktywnością i zakresem działania dla najbardziej potrzebujących, jak prowadzenie bezpłatnych i tanich kuchni miejskich, 5 zakładów opiekuńczych, 6 przedszkoli, pośrednictwa pracy, leczenie ubogich chorych na koszt miasta. Jako prezes Związku Zawodowego Pracowników Komunalnych (Miejskich) RP Oddział w Lublinie prowadził m. in. w r. 1922 walkę, nie wyłączając strajku, o poprawę warunków bytu dla pracowników Magistratu. Wchodził ponadto do Zarządu Stowarzyszenia Urzędników Państwowych w Lublinie i do Zarządu Związku Pracowników Stowarzyszeń Spółdzielczych w Lublinie. W Lubelskiej Spółdzielni Spożywców, za czasów dużych w niej wpływów Jana Hempla, pracował w pięcioosobowej Komisji Rewizyjnej (wybrany 15 IV 1917).

Partyjnie O. związał się, po przejściowej przynależności do Narodowego Związku Robotniczego, z Polskim Stronnictwem Ludowym (PSL, od listopada 1918 PSL-«Wyzwolenie»). Utrzymywał z nim kontakty już w r. 1916 i wraz z ks. Wacławem Kościelniakowskim wspierał finansowo jego organ prasowy „Polskę Ludową”. Od r. 1917, już jako członek Stronnictwa, wiązał się mocniej z jego pracami. Dn. 6 XI 1918 w mieszkaniu O-ego przy ul. Ogrodowej 6 obradowali przybyli do Lublina członkowie mającego tu niebawem powstać Tymczasowego Rządu Ludowego RP. W czasie wojny polsko-radzieckiej 1920 r. służył w stopniu plutonowego w 1. p. szwoleżerów. W r. 1922 był pełnomocnikiem listy kandydatów na posłów z ramienia PSL-«Wyzwolenie» w okręgu 26 – Lublin, Chełm, Lubartów i listy kandydatów tegoż Stronnictwa do senatu z woj. lubelskiego. Kandydował z niej na drugim miejscu i 12 XI 1922 został obrany senatorem. W Klubie Senackim PSL-«Wyzwolenie», złożonym z 8 senatorów, pełnił w jego 3-osobowym prezydium funkcję sekretarza. Był członkiem Komisji Administracyjnej i referentem kilku ustaw z zakresu spraw administracyjnych i finansowych. Działał w powstałym w r. 1923 Klubie Demokratycznym w Lublinie. W l. 1928–9 pracował w Państwowym Urzędzie Pośrednictwa Pracy w Lublinie, a od r. 1930 w Urzędzie Wojewódzkim w Nowogródku. W czasie drugiej wojny światowej pracował w aparacie Delegatury Rządu w Lublinie. Aresztowany przez Rosjan, był więziony w Charkowie i Riazaniu; zmarł we wrześniu 1947 w obozie w Borowiczach (ZSRR).

 

Mościcki – Dzwonkowski, Parlament RP 1919–27, wkładka XXIII po s. 204 (fot.), 257; Kto był kim w Drugiej RP?; Rzepeccy, Sejm i senat 1922–7, s. 420 (fot.), 423, 537, 539; Giza, Władze stronnictwa lud., s. 607; – Dzieje Lublina, L. 1975 II; 50 lat Lubelskiej Spółdzielni Spożywców, W. 1963 s. 27; Rek T., Ruch ludowy w Polsce, Wyd. 2., W. 1947 II; – Bogusławski A., Ruch ludowy w czasie wojny 1914–1918 w Królestwie Polskim w świetle wspomnień, „Roczn. Dziej. Ruchu Lud.” 1959 nr 1 s. 284; – „Dzien. Zarządu m. Lublina” 1922 nr 3 s. 16, 1928 nr 1 s. 2; „Przegl. Handl.” 1919 nr 1 s. 3, nr 2 s. 5, nr 3 s. 5; „Wyzwolenie” 1922 nr 44 s. 515, 517, nr 48 s. 569; „Ziemia Lub.” 1922 nr 273 s. 2, nr 321 s. 2, nr 323 s. 4; – B. PAN w Kr.: rkp. 7861 (Wojdaliński R., Wspomnienia lubelskie z lat 1914–1918 na tle ogólnej sytuacji politycznej, mszp. s. 82, 143, 144, 146–149); – Informacje Leona Chajna z W.

Jan Molenda

 

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Wanda Jakubowska

1907-10-10 - 1998-02-25
pedagog
 

Jan Łomnicki

1929-06-30 - 2002-12-18
reżyser filmowy
 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Jan Rzymełka

1877-09-18 - 1960-05-02
ksiądz
 

Rafał Medres

1868 - 1934-03-04
inżynier elektryk
 
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.