INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
 Seweryn Samulski     

Seweryn Samulski  

 
 
1866-11-14 - 1935-10-29
Biogram został opublikowany w latach 1992-1993 w XXXIV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 
Samulski Seweryn (1866–1935), działacz gospodarczy i społeczny.
Ur. 14 XI w Kaniowie w pow. koźmińskim, był synem Franciszka, nauczyciela, i Seweryny z Pietrzyńskich.
 
Od ok. r. 1882 do r. 1886 praktykował S. w małej fabryce maszyn rolniczych Greczmiela w Dobrzycy. W r. 1887 pracował w fabryce Dathe & Hübner w Chemnitz w Saksonii. Po odbyciu służby wojskowej pracował nadal w przemyśle, a potem wstąpił do Technische Staatslehranstalten-Werkmeisterschule w Chemnitz, którą ukończył w r. 1892. Należał do Zjednoczenia Młodzieży Polskiej w Genewie i do Tow. «Jedność» w Chemnitz, a w l. 1893–4 był prezesem Tow. Przemysłowców w Dreźnie.
 
W r. 1893 S. powrócił do kraju. Objął kierownictwo warsztatów fabryki «H. Cegielski» w Poznaniu. W r. 1895 ożenił się z Michaliną Jezierską, córką właściciela niewielkiego zakładu przemysłowego w Pleszewie. W październiku 1897 rozpoczął pracę jako wspólnik teścia w Fabryce Maszyn i Narzędzi Rolniczych J. Jezierski w Pleszewie. Później firmę tę rozbudował i kierował nią pod nazwą S. Samulski i Spółka. Tutaj zorganizował wystawę przemysłową polskich firm (1912). W r. 1914 został dyrektorem firmy H. Cegielski – Spółka Akcyjna, w r. 1924 członkiem rady nadzorczej i w r. 1929 prezesem tejże rady (do r. 1935). Był delegatem rady nadzorczej do współpracy z zarządem fabryki. W ramach rady wchodził do: Komisji Wykonawczej, Komisji Ścisłej i Komisji Rewizyjnej. W okresie jego prezesowania firma H. Cegielskiego składała się z czterech fabryk (maszyn rolniczych, urządzeń przemysłowych, parowozów, wagonów oraz tartaku i cegielni w Chodzieży) i wyprodukowała m. in. zbiorniki do gazu dla Mościc, kotły parowe dla hut na Śląsku i cukrowni, 200-metrowe wieże radiowe dla Raszyna (najwyższe w kraju) oraz specjalne parowozy przeznaczone dla terenów górskich w Bułgarii.
 
W dn. 14 IX 1910 S. założył wraz z ks. Piotrem Wawrzyniakiem Związek Fabrykantów na Rzeszę Niemiecką z siedzibą w Poznaniu, wszedł do jego komisji organizacyjnej i pierwszego zarządu, którego w l. 1911–14 był wiceprezesem. Po przekształceniu się w r. 1912 Związku w spółkę, S. został wiceprezesem jej rady nadzorczej. W r. 1914 przeszedł z tejże rady do zarządu spółki. W t. r. przygotował wystawę wyrobów swojskich w Poznaniu, której nie otwarto z powodu wojny, ale dorobek jej wykorzystano później przy zorganizowaniu Międzynarodowych Targów Poznańskich (MTP). S. był inspiratorem założenia pism: „Kupiec” (1910), „Fabrykant” i „Kalendarz Przemysłowy” (1912). W dn. 4 VI 1915 z inicjatywy S-ego i Józefa Englicha powołano Spółkę dla Popierania Przemysłu, Tow. z ograniczoną poręką z kapitałem 40 tys. marek (w r. 1916 kapitał wyniósł 100 tys. marek), w celu wykupu firm niemieckich przez Polaków. Działała ona do r. 1920 i przyczyniła się do spolszczenia wielu przedsiębiorstw. W tym celu S. współdziałał z Bankiem Związku Spółek Zarobkowych, którego dyrekcji był członkiem od r. 1923. Był współzałożycielem: Wielkopolskiej Papierni SA i «Galwanii» w Bydgoszczy, Fabryki Konserw Warzywnych – Braci Radomskich w Pleszewie i Spółki Akcyjnej Budowlanej «Sab» w Gdańsku. W l. 1918–19 S. był komisarzem Izby Przemysłowo-Handlowej w Poznaniu. W r. 1919 wygłosił referat o rozwoju przemysłu w Wielkopolsce na pierwszym zjeździe przemysłowców i kupców w Poznaniu. Wiosną 1919 był współzałożycielem Stronnictwa Mieszczańskiego w Poznaniu. W l. 1921–2 S. zajmował stanowisko dyrektora Dep. Przemysłu i Handlu w Min. byłej Dzielnicy Pruskiej i przeprowadził jego likwidację. Agendy tego departamentu zostały wcielone do Min. Przemysłu i Handlu w Warszawie. W r. 1920 został prezesem Związku Fabrykantów w Poznaniu (jego zastępcą był Cyryl Ratajski), liczącego 142 przemysłowców. W r. 1922 wszedł w skład komitetu organizacyjnego dwutygodnika „Życie Gospodarcze”, który ukazał się 15 VI 1922 z jego artykułem wstępnym. W r. 1924 został prezesem Rady Polskiego Związku Przemysłu Metalowego w Warszawie, wszedł w skład Rady Przemysłowej przy Min. Przemyślu i Handlu, Komitetu Celnego, Centralnego Związku Przemysłu, Górnictwa, Handlu i Finansów. Rok później został członkiem Komisji Kredytowej Banku Polskiego. W t. r. S. powołał Komitet przy Związku Fabrykantów, który zrzeszał organizacje i stowarzyszenia gospodarcze w celu ochrony przemysłu w Wielkopolsce. Na wniosek S-ego powstał 16 X 1925 Związek Obrony Przemysłu Polskiego, przekształcony 18 XII 1925 w organizację ogólnopolską. S. został prezesem tego związku. W r. 1927 powołano go do Komisji Opiniodawczej przy Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów.
 
S. zasiadał w radach nadzorczych 11 spółek. W r. 1926 powołany został do Komitetu Doradczego Urzędu Woj. w Poznaniu, był prezesem (od r. 1930) rady nadzorczej Banku Związku Spółek Zarobkowych Spółki Akcyjnej Herzfeld & Victorius w Grudziądzu, Poznańsko-Warszawskiego Tow. Ubezpieczeń, firmy Edward Kręglewski, a także kuratorem (od r. 1930) Wyższej Szkoły Handlowej (WSH) w Poznaniu. Położył duże zasługi w organizowaniu Powszechnej Wystawy Krajowej (PWK) w r. 1929, wchodził do jej zarządu, i z jego ramienia kierował działem przemysłowym. W r. 1930 zasiadał w Radzie Głównej Międzynarodowej Wystawy Komunikacyjnej i Turystycznej w Poznaniu. W r. 1934 stanął na czele Rady Interesantów MTP, w której skład weszły organizacje gospodarcze z całego kraju w celu pobudzenia eksportu i opieki nad mniejszymi firmami wystawiającymi na MTP. W dn. 29 III 1930 został wybrany na prezesa Izby Przemysłowo-Handlowej (IPH) w Poznaniu; ponownie wybrano go 25 III 1935. S. sfinalizował budowę gmachu WSH w Poznaniu (oddany do użytku w r. 1932), opiekował się Liceum Handlowym powołanym i utrzymywanym przez IPH. Był prezesem Zrzeszenia Związków Przemysłowych Zachodniej i Południowej Polski. Dn. 11 III 1931 zorganizował zebranie posłów i senatorów z Poznania i przedstawicieli władz i instytucji gospodarczych Wielkopolski i Pomorza, w celu walki z kryzysem w woj. zachodnich. W wyniku tego zebrania opracowano memoriał pt. „Postulaty gospodarcze Wielkopolski i Pomorza na tle kryzysu 1931”, wręczony m. in. 1 V 1932 w Poznaniu ministrowi przemysłu i handlu Ferdynandowi Zarzyckiemu. Skutkiem tej inicjatywy S-ego było powołanie Międzyizbowej Komisji Popierania Eksportu Rolnego. W dn. 17 V 1933 S. zorganizował w Poznaniu sympozjum gospodarcze polsko-czechosłowackie, na którym wygłosił główny referat, po czym powołano Komisję do Współpracy Gospodarczej Polski i Czechosłowacji (16 X 1933), której S. przewodniczył. W dn. 19 IX t. r. S. przewodniczył zebraniu 13 związków gospodarczych w sprawie poparcia dla pożyczki narodowej, a 28 IX t. r. wygłosił w tym celu odczyt przez radio; w rezultacie członkowie IPH subskrybowali pożyczkę na sumę 6,2 mln zł.
 
Od powrotu do kraju był S. do końca życia członkiem zarządu «Sokoła» w Poznaniu. Politycznie związany z endecją, nie zajmował eksponowanych stanowisk w formacjach obozu narodowego. W l. 1919–32 należał do rady nadzorczej Drukarni Polskiej, która wydawała organ Narodowej Demokracji w Wielkopolsce „Kurier Poznański” i inne pisma. W r. 1925 był wraz z Franciszkiem Baranowskim założycielem organizacji «Obrona Społeczna», a po jej włączeniu w r. 1930 do «Caritasu» wiceprezesem «Caritasu» na terenie archidiec. gnieźnieńsko-poznańskiej i prezesem poznańskiej Rady Okręgowej (1930–2) tego związku. W maju 1926 wszedł w skład zarządu Komitetu Obrony Państwa, organizacji utworzonej w Poznaniu dla przeciwdziałania przewrotowi dokonanemu wówczas przez Józefa Piłsudskiego. Był członkiem delegacji wielkopolskiej, która w czerwcu t. r. przedstawiła prezydentowi Ignacemu Mościckiemu i premierowi Kazimierzowi Bartlowi postulaty ekonomiczne i polityczne ziem zachodnich. W l. 1926–9 wchodził w skład Wielkiej Rady Obozu Wielkiej Polski powołanej przez Romana Dmowskiego. W dn. 26 VIII 1931 został członkiem Naczelnego Komitetu do Spraw Bezrobocia przy Prezesie Rady Ministrów; w t. r. objął przewodnictwo utworzonego przez Stronnictwo Narodowe (SN) Miejskiego Komitetu do Spraw Bezrobocia w Poznaniu. W l. 1932–5 zasiadał z listy SN w Poznańskim Sejmiku Wojewódzkim i przewodniczył komisji rewizyjnej. Ponadto był skarbnikiem w Tow. Pomocy Naukowych im. K. Marcinkowskiego. W r. 1929 stanął na czele spółdzielni budowlanej «Dom Własny», która budowała osiedle przy ul. Warszawskiej.
 
W licznych publikacjach S. głosił potrzebę oszczędności i samowystarczalności Polski. Był przeciwnikiem obcego kapitału i lokowania kapitału poza granicami Polski. Był autorem publikacji: Towarzystwo „Obrona Społeczna”. Jego potrzeba, cele i zadania (P. 1923), Wyniki naszej polityki gospodarczej w roku 1925 i środki naprawy (P. 1926), Kilka uwag o produkcji rolnej w Polsce (P. 1928), Samowystarczalność Polski (P. 1929), Popierajmy przemysł krajowy (P. 1932), Zahamowanie źródła dobrobytu społecznego (P. 1933). Ponadto wraz z Edmundem Piechockim i Borysem Rzepeckim opracował Dział Przemysłowy na Powszechnej Wystawie Krajowej (w: „Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu w roku 1929. Dzieło zbiorowe”, P. 1930). Od r. 1924 był konsulem honorowym Danii w Poznaniu na Wielkopolskę i Pomorze. Zmarł 29 X 1935 w Poznaniu i pochowany został na cmentarzu Świętomarcińskim przy ul. Bukowskiej. Był odznaczony: Komandorią z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta, Krzyżem Oficerskim Francuskiej Legii Honorowej.
 
Z małżeństwa z Michaliną z Jezierskich S. dzieci nie miał.
 
 
 
Maska pośmiertna S-ego przez Kazimierza Piotrowskiego i Czesława Woźniaka; – Wpol. Słown. Biogr.; Peretiatkowicz, Współcz. Enc. Życia Polit.; „Dziennik Urzędowy Ministerstwa b. Dzielnicy Pruskiej” 1921 nr 33; Izba Przemysłowo-Handlowa w Poznaniu, „Federacja” 1930 nr 6–7 s. 56–8 (fot); – Kaczmarek Z., Obóz Wielkiej Polski. Geneza i działalność społeczno-polityczna w l. 1926–1933, P. 1980 s. 9, 87; Rum M., Przemysł poznański w latach 1918–1928, w: Studia historyczno-gospodarcze nad Polską Zachodnią, P. 1971 s. 14, 17, 44; – Cegielski H., Spółka Akcyjna w Poznaniu 1931, Sprawozdanie za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1931, P. 1932; Księga Pamiątkowa Związku Fabrykantów towarzystwa zapisanego w Poznaniu oraz sprawozdanie z czynności za czas od 1 I 1934 – 30 IX 1935, P. 1935 (fot.); Sprawozdanie Izby Przemysłowo-Handlowej za r. 1930, P. 1931; toż za r. 1931, P. 1932; toż za r. 1933, P. 1934; toż za r. 1934, P. 1935; toż za r. 1935, P. 1936 (fot.); Sprawozdanie poznańskiego okręgu „Caritas” za czas od 1 stycznia 1930 do 31 marca 1932, P. 1932 s. 5; Sprawozdanie za rok 1935 Związku Obrony Przemysłu Polskiego, P. 1936 s. 4–5 (fot.); Wachowiak S., Czasy, które przeżyłem. Wspomnienia z lat 1890–1939, W. 1983; – „Kur. Pozn.” 1935 nr 497; – AP w P.: Kartoteka ewidencji ludności; – Mater. Red. PSB: Własny życiorys S-ego z 26 X 1933.
 
                                                                                                                                                                                                                           Zygmunt Kaczmarek
 
 
 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.
biogramy.pl

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Światło

1915-01-01 - 1994-09-02
działacz komunistyczny
 

Wieńczysław Gliński

1921-05-10 - 2008-07-08
aktor filmowy
 

Jerzy Zarzycki

1911-01-11 - 1971-01-02
reżyser filmowy
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 
 

Joachim Namysł

1884-09-03 - 1957-08-25
germanista
 

Napoleon Nikodem Cybulski

1854-09-13 - 1919-04-26
fizjolog
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.